Nederlandse protestartieste Sophie Straat met een microfoon tijdens een live optreden op een festivalpodium.
Geen sprake van discriminatie
Gelijkekansencentrum Unia heeft een duidelijke beslissing genomen over het veelbesproken optreden van de Nederlandse artieste Sophie Straat op de Gentse Feesten. Haar oproep om “alle witte mannen naar achteren” te sturen, is volgens de instantie niet discriminerend.
Na het concert stroomden er zo’n tweehonderd meldingen binnen. Critici spraken schande van de uitspraak en eisten actie.
Toch ziet Unia het anders. Hoewel de woorden als kwetsend of polariserend kunnen overkomen, vallen ze volgens het centrum onder artistieke vrijheid.
De Nederlandse zangeres Sophie Straat in actie tijdens een live festivaloptreden.
De gewraakte woorden
Tijdens de finale van haar set op de Gentse Feesten nam Straat het woord voor een expliciet statement. Ze wilde naar eigen zeggen de fysieke ruimte vooraan creëren voor groepen die vaak op de achtergrond belanden.
Haar boodschap op het podium liet weinig aan de verbeelding over.
“Er is nooit tijd voor nuance. We zijn al lang overtijd voor nuance. Alle witte mannen naar achteren! Het is tijd voor de girls, de queers, people of colour,” riep de zangeres naar de menigte.
Ze voegde daar stevig aan toe: “Geen tijd voor nuance: we zijn al te laat, al lang te laat voor nuance. Alle witte mannen naar achteren, witte mannen naar achteren!”
Context is doorslaggevend
Unia onderzocht de tientallen klachten en toetste de uitspraken van Straat aan de antidiscriminatiewetgeving. Woordvoerder Carole Poncin benadrukt dat de context hierin allesbepalend is.
De uitspraak viel aan het einde van een artistiek optreden dat draaide om een maatschappelijke boodschap over ongelijkheid. Bovendien bleek uit niets dat witte mannen daadwerkelijk de toegang tot het concert werd ontzegd of dat zij werden verplicht het terrein te verlaten.
Brede bescherming voor kunstenaars
De beslissing van Unia steunt op de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Deze stelt dat politieke en artistieke uitingen een zeer ruime bescherming genieten onder de vrijheid van meningsuiting.
Deze juridische bescherming geldt óók wanneer de uitingen uitdrukkelijk provoceren, choqueren of kwetsen.
Pas bij een keiharde oproep tot haat, structurele uitsluiting of daadwerkelijke discriminatie kan de vrijheid van meningsuiting worden ingeperkt. Dat bleek in Gent niet het geval te zijn, waardoor Unia het dossier definitief sluit.
Herhaling van eerdere ophef
Het is niet de eerste keer dat de protestartieste stof doet opwaaien met deze podiumtactiek. Een maand voor haar passage op de Gentse Feesten deed Straat exact hetzelfde op het Nederlandse festival Best Kept Secret.
Ook in haar thuisland zorgde haar eis om witte mannen naar achteren te sturen direct voor een storm aan kritiek. Desondanks koos de zangeres ervoor om haar controversiële boodschap op het Belgische podium ongewijzigd te herhalen.
